آلودگی نفتی گسترده در سواحل هرمزگان و تهدید لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی

✍زهرا وصالی، ابتکارجنوب، بر اساس اعلام رسمی مدیرکل حفاظت محیط‌ زیست هرمزگان، سواحل این استان ، به‌ویژه جزایر لاوان و شیدور که از مهم‌ترین زیستگاه‌های تخم‌گذاری لاک‌پشت پوزه‌عقابی (*Caretta caretta*) محسوب می‌شوند، با یک بحران زیست‌محیطی جدی مواجه شده‌اند. این آلودگی ناشی از حمله به تأسیسات غیرنظامی بوده و پیامدهای آن برای اکوسیستم دریایی خلیج فارس بسیار سنگین ارزیابی می‌شود.

سواحل استان هرمزگان، به‌ویژه جزایر استراتژیک لاوان و شیدور که سال‌هاست به عنوان «اتاق مراقبت ویژه» برای لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی (گونه‌ای در خطر انقراض شدید) شناخته می‌شوند، در آستانه یک فاجعه زیست‌محیطی قرار دارند. آلودگی گسترده نفتی که طبق گزارش مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان، حدود ۷۰ درصد از نوار ساحلی استان را فرا گرفته، آینده این گونه حساس را به شدت تهدید می‌کند.

 

چرا این آلودگی مرگبار است؟

 

این بحران فراتر از چند لکه نفتی پراکنده است؛ نفت به عمق شن‌ها نفوذ کرده و اکسیژن‌رسانی به تخم‌ها را قطع کرده است. پیامدهای این اتفاق شامل موارد زیر است:

- خفگی نوزادان: نفوذ هیدروکربن‌ها به لایه‌های رسوبی، شانس خروج نوزادان از تخم را به صفر نزدیک می‌کند.

- تهدید لاک‌پشت‌های بالغ: چسبیدن نفت به بدن حیوانات، خطر خفگی، مسمومیت حاد و اختلال در شنا و تغذیه را ایجاد می‌کند.

- تخریب زنجیره غذایی:آلودگی صخره‌های مرجانی و بسترهای دریایی، منابع غذایی تخصصی این لاک‌پشت‌ها را از بین برده و چرخه تولیدمثل را برای نسل‌های آینده بر هم می‌زند.

 

 **نقشه راه نجات: از اقدام فوری تا بازسازی**

برای جلوگیری از تبدیل شدن این رویداد به یک نقطه عطف غیرقابل بازگشت در تاریخ طبیعی خلیج فارس، نیاز به یک برنامه عملیاتی فوری و چندجانبه است:

1. **پاکسازی ایمن و هوشمند:**

    - استفاده از مواد جذب‌کننده طبیعی (مانند کاه و الیاف گیاهی) به جای مواد شیمیایی سمی.

    - پاکسازی دستی تخم‌ها و بدن لاک‌پشت‌ها توسط تیم‌های متخصص با ابزارهای غیرمخرب.

    - ایجاد دیواره‌های شناور برای توقف گسترش نفت در صورت فعال بودن منبع آلودگی.

 

2. **نجات و بازپروری فوری:**

    - انتقال اضطراری تخم‌های آلوده به مراکز بازپروری در مناطق امن.

    - درمان و شستشوی لاک‌پشت‌های بالغ با محلول‌های تخصصی و نگهداری آن‌ها در محیطی بدون آلودگی.

 

3. **پایش علمی و همکاری‌های بین‌المللی:**

    - رصد روزانه وضعیت سواحل و تست‌های آزمایشگاهی برای تعیین زمان مناسب بازگشت به طبیعت.

    - جلب کمک فنی و مالی از سازمان‌های جهانی مانند IUCN و WWF.

 

 صدای مردم: چه کمکی می‌توانیم بکنیم؟

این بحران تنها با همکاری دولت و سازمان‌های تخصصی حل نمی‌شود. آگاهی‌بخشی عمومی، گزارش‌دهی سریع آلودگی‌ها و حمایت مالی از پروژه‌های نجات، می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. اگر مردم عادی در جریان دقیق این وضعیت قرار بگیرند، می‌توانند با فشار بر مسئولین و مشارکت در کمپین‌های پاکسازی، از آخرین پناهگاه این گونه‌های ارزشمند دفاع کنند.

 

آینده لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی در دستان ماست؛ تصمیم‌گیری‌های امروز ما، سرنوشت نسل‌های آینده این موجودات شگفت‌انگیز را رقم خواهد زد.

تاریخ درج :  1405/2/22

تعداد بازدیدها : 55

ارسال نظر